پونه ، نعناع ، بادرنج ، پونه كوهى ( مشكطرامشيع ) ، گل زوفا ، حاشا ، سداب درمنه ارمنى ، بومادران ، اذخر ( كاه مكه ) ، زرآوند ، ريشه شيرين‌بيان ، گل و ريشه خطمى ، بابونه ، اكليل الملك ، شويد ، تخم كرفس ، انيسون ( باديان رومى ) باديان انجير ، مويز دانه‌گرفته ، عسل ، قند ، گلقند « 1 » و امثال آن است كه بايد داروى مليّن و مرطوبى به آنها افزوده شود تا بر خشكى مزاج نيفزايد . ماء الشعير و شكر براى سودا منضج خوبى است بخصوص اگر گاو زبان ، ريشه شيرين‌بيان رازيانه ( باديان ) و امثال آنها را در آن بريزند . اگر ماده بيمارىزا سوخته باشد ، بنفشه ، نيلوفر و عناب بر آن افزوده مىگردد . مواد سرد را سكنجبين عسلى ، سكنجبين عنصلى ( سكنجبينى كه از سركه و عسل مخلوط با عنصل درست شده باشد ) و مخصوصا ماء الشعير نضج مىدهد . پخته مخلوطى از ريشه شيرين‌بيان ، باديان ، كرفس ، انيسون ، پرسياوشان ، انجير ، مويز دانه گرفته ، گلشكر و آب عسل منضج خوبى است كه رطوبت‌افزا و نيز گرم - كننده است . همچنين است مويزى كه با دارچين جوشانده باشند . منضج گرم مزاج بايد نيمه گرم و منضج سرد مزاج بايد گرم نوشيده شود . هواى سرد سبب تأخير نضج مىشود پس بايد هوا و نيز هر داروئى كه به كار برده مىشود معتدل باشد . حمام و مالش ( ماساژ ) و استراحت بنضج كمك مىكند . « 2 »

--> ( 1 ) گلقند يا جلقند يا گلشكر و يا جلشكر از داروهاى مركب است كه راه ساختن آن بعدا خواهد آمد . مترجم ( 2 ) بدان كه من مقدارى صفراى گوسفند گرفتم و انواع داروها بر آن ريختم ولى هيچ‌چيز آن را نبست و غليظ نكرد اما زاج سفيد ( سولفات مضاعف آلو - مينيم و پتاسيم . مترجم ) محلول در آب و نيز زاج ( ظاهرا منظور زاج سبز يعنى سولفات آهن است . مترجم ) محلول در آب آن را منعقد كردند و همانند -